Cờ chớp — 3 hay 5 phút mỗi bên — là thể thức được chơi nhiều nhất trên thế giới. Nó vui, nhanh, và đầy những pha lật kèo. Nhưng nó cũng thưởng cho những kỹ năng rất khác so với cờ chậm: ở 3 phút, người thắng thường không phải người tính sâu hơn, mà là người đi nhanh ở chỗ dễ, cẩn thận ở chỗ khó, và không hoảng khi đồng hồ còn ít.
Dưới đây là chín thói quen giúp bạn thắng nhiều hơn ở cờ chớp mà không cần giỏi hơn về mặt cờ.
1. Chơi khai cuộc quen tay
Ở cờ chớp, mỗi giây ở khai cuộc là một giây mất ở tàn cuộc. Chọn một khai cuộc cho Trắng và một cho mỗi nước mở đầu chính của Đen, chơi chúng đủ nhiều để đi mười nước đầu gần như không cần nghĩ. Mục tiêu: sau mười nước vẫn còn khoảng 90% thời gian.
2. Đi nhanh các nước bắt buộc
Ăn lại quân vừa bị ăn, thoát chiếu có một cách duy nhất, đi nước duy nhất không mất quân — những nước này không cần nghĩ. Đi chúng trong một hai giây. Thời gian tiết kiệm ở đây là thời gian bạn dùng cho khoảnh khắc quan trọng.
3. Nhưng luôn nhìn đe doạ của đối phương
Đi nhanh không có nghĩa là đi mù. Thói quen duy nhất không được bỏ, kể cả ở 3 phút: liếc nhanh xem nước vừa rồi của đối phương tấn công cái gì. Một giây cho câu hỏi này cứu nhiều ván hơn mọi thứ khác.
4. Ưu tiên nước an toàn hơn nước hay
Ở cờ chậm, bạn tìm nước tốt nhất. Ở cờ chớp, nước "tốt, an toàn, đi ngay" thắng nước "hay nhất nhưng phải nghĩ 40 giây". Khi phân vân giữa hai nước, chọn nước giữ quân được bảo vệ và không làm hở Vua.
5. Đổi quân khi đang hơn
Mỗi quân còn trên bàn là một cơ hội để sai — nhất là khi thời gian ít. Đang hơn vật chất thì đổi quân, đặc biệt đổi Hậu. Thế cờ đơn giản hơn nghĩa là ít đòn bất ngờ hơn.
6. Giữ phức tạp khi đang kém
Ngược lại, khi đang kém và đối phương cũng ít giờ, đừng đơn giản hoá. Giữ quân, tạo đe doạ, buộc đối phương phải nghĩ. Ở cờ chớp, rất nhiều ván đang thua được lật lại vì bên đang thắng hết giờ hoặc đi vội.
7. Tận dụng cộng giây
Với thể thức có cộng giây (3+2, 5+3), mỗi nước đi nhanh làm đồng hồ tăng lên. Đi nhanh các nước dễ để tích thời gian, rồi dùng thời gian đó cho một nước khó. Với cộng giây, bạn gần như không bao giờ hết giờ nếu giữ nhịp.
8. Đi trước nước — chỉ khi chắc chắn
Trên các trang cờ trực tuyến có chức năng đi trước nước (đặt sẵn nước của mình trước khi đối phương đi). Nó tiết kiệm thời gian cực nhiều ở cuối ván, nhưng cũng là cách mất quân nhanh nhất. Chỉ đi trước nước khi nước trả lời gần như bắt buộc: ăn lại quân, đẩy Tốt không gì chặn được.
9. Không chơi khi đang cáu
Cờ chớp dễ gây nghiện, và dễ gây cáu. Sau hai ván thua liền, xác suất thua ván thứ ba tăng lên rõ — không phải vì bạn kém đi, mà vì bạn chơi vội hơn, liều hơn để "gỡ". Thua hai ván liền thì nghỉ: xem lại một ván, đi uống nước, rồi quay lại.
Một ví dụ về "nước an toàn" thắng "nước hay"
Giả sử bạn còn 20 giây, đang hơn một Xe. Đối phương có Hậu và đang chiếu liên tục tìm chiếu mãi. Có hai lựa chọn:
- Nước hay: chạy Vua qua bên kia bàn, tính rằng đối phương hết nước chiếu rồi phản công chiếu hết. Cần tính 6–8 nước.
- Nước an toàn: đặt Xe chặn chiếu, chấp nhận đổi Xe lấy Hậu nếu đối phương ăn. Sau đổi, bạn vẫn hơn quân và Vua an toàn.
Ở cờ chậm, nước hay có thể đúng. Ở 20 giây, nước an toàn thắng gần như chắc chắn, còn nước hay có xác suất sai rất cao.
Cờ chớp có làm bạn giỏi lên không?
Cờ chớp giúp củng cố những gì bạn đã biết: khai cuộc quen tay, mẫu chiến thuật quen mắt, phản xạ thời gian. Nhưng nó ít giúp học điều mới, vì bạn không có thời gian suy nghĩ về những thế cờ lạ. Cách kết hợp hợp lý: phần lớn ván ở thể thức chậm hơn để học, cờ chớp để giải trí và luyện phản xạ.
Luyện thế nào
Chơi với máy với 3 phút + 2 giây ở mức vừa sức, đặt mục tiêu: đi mười nước đầu dưới 20 giây tổng, và không bao giờ bỏ qua bước liếc đe doạ. Sau ván, xem lại những nước bạn đi trong 30 giây cuối — máy sẽ cho biết chúng an toàn hay không. Mục tiêu trong 30 giây cuối là đi nước an toàn, không tính biến dài.
Câu hỏi thường gặp
Cờ chớp 3 phút có nên tính toán không?
Có, nhưng ngắn và có chọn lọc. Dành thời gian tính cho những khoảnh khắc quan trọng (có nhiều nước chiếu, nước ăn), còn lại đi theo nguyên tắc và trực giác.
Nên chơi cờ chớp có cộng giây hay không?
Có cộng giây (3+2, 5+3) thường hay hơn cho người đang học: tàn cuộc được quyết định bằng cờ chứ không bằng tốc độ tay, và bạn luôn có vài giây để tránh sai lầm lớn.
Làm sao để không hết giờ trong cờ chớp?
Đi nhanh khai cuộc và các nước bắt buộc, chỉ nghĩ lâu ở khoảnh khắc quan trọng, và tận dụng cộng giây. Nếu vẫn thường hết giờ, chuyển sang thể thức chậm hơn một chút.
Có nên dùng đi trước nước không?
Chỉ khi nước trả lời gần như chắc chắn. Đi trước nước trong thế còn nhiều lựa chọn là nguyên nhân mất quân phổ biến ở cờ chớp.
Người mới có nên chơi cờ chớp không?
Có thể chơi cho vui, nhưng đừng chỉ chơi cờ chớp. Người mới cần thời gian để hình thành thói quen kiểm tra đe doạ và tính toán, mà cờ chớp không cho thời gian đó. Nên chơi phần lớn ván ở 10–15 phút, thỉnh thoảng mới chơi 3–5 phút.
